Volgende zaterdagcursus


Volgende seminarie

SCFA nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van onze laatste nieuwtjes!

Recent nieuws


Algemene info

Ontstaan en doelstelling

In 1990 ging, op initiatief van prof.dr. Ulrich Libbrecht, de 'School voor Comparatieve Filosofie Antwerpen vzw' van start. De ervaring bij het geven van lezingen in Vlaanderen en Nederland had hem geleerd hoe groot de belangstelling was voor verschillende denkwijzen en meer bepaald, voor de oosterse en westerse filosofische tradities die aan de grondslag daarvan liggen.

De bedoeling was op een kwalitatief hoog niveau in te gaan op deze belangstelling, door de vaak al te populaire literatuur over begrippen als Tao, yin-yang, gnostiek, ... enz. te vervangen door informatie op universitair niveau. Dit motiveerde ons tot het oprichten van een school met een dubbele doelstelling: in een eerste fase bijdragen tot een beter wederzijds begrip tussen Oost en West en, op een meer intellectueel niveau, een kwalitatief hoogstaand programma filosofie aanbieden aan een breed publiek.

Om aan deze doelstelling vorm te geven, sprak de School professoren en deskundigen aan uit Vlaamse en Nederlandse universiteiten en onderzoekcentra. Omwille van de bereikbaarheid voor Vlaanderen en Nederland werd, voor de zaterdagcursus en de seminaries de UIA (Universitaire Instelling Antwerpen / Wilrijk) als plaats van activiteit gekozen.

Het aanbod van de School is driedelig en bestaat uit (1) zaterdagcursussen, (2) seminaries, en (3) uitzonderlijke, eenmalige activiteiten.

Zaterdagcursussen

De zaterdagcursussen worden per kalenderjaar georganiseerd. Ze nemen jaarlijks 9 zaterdagen in beslag (één zaterdag per maand, uitgezonderd de vakantiemaanden) en lopen over een periode van drie opeenvolgende jaren. In een vierde (en eventueel verder) jaar wordt er aan de blijvend geïnteresseerden, een bijzondere lessenreeks, met steeds een wisselend thema, aangeboden (Themacyclus).

  • De eerste twee jaar bieden een introductie in oosterse en westerse vormen van denken.
  • Het derde jaar is volledig gewijd aan de comparatieve filosofie in de strikte zin. Dit gebeurt enerzijds aan de hand van het theoretisch comparatief model dat door prof. Libbrecht werd uitgewerkt, en anderzijds via de voorstelling van concrete, historische brugfiguren tussen bv. het Westen en het Jodendom, Japan, India, Islam, enz...
     
  • In de themacyclus organiseren we samen met het Centrum Pieter Gillis van de UA, een bijzondere lessenreeks, waarin er dieper ingegaan wordt op een specifiek thema.
    Vanaf 2003 werd de term vierde jaar vervangen door Themajaar omdat dit meer overeenstemt met de doelstelling.

    Volgende onderwerpen kwamen de voorbije jaren reeds aan bod:

    • 1993 diverse onderwerpen, zonder centraal thema
    • 1994 'Ontmoetingen en transities'
    • 1995 (voorjaar) 'Vrouw en filosofie'
    • 1995 (najaar) 'Filosofie en praxis'
    • 1996 (voorjaar) 'Kosmos en microkosmos'
    • 1996 (najaar) ‘Het lichaam’
    • 1997 'Mystiek'
    • 1998 (voorjaar) 'Denken over God'
    • 1998 (najaar) 'Religie in de kering'
    • 1999 (voorjaar) 'Kunst en wereldbeeld
    • 1999 (najaar) 'Lust en verlangen'
    • 2000 (voorjaar) 'Revoluties in de evolutie'
    • 2000 (najaar) 'Tijd en geschiedenis'
    • 2001 'Filosofie en levenskunst'
    • 2002 'Ethiek en (post)modernisme'
    • 2003 'Eros en Eris. Liefde en twist'
    • 2004 'Hart en ziel' Psyche in comparatief perspectief
    • 2005 'Zoeken naar geluk'
    • 2006 'Religie op het kruispunt'
    • 2007 'Denken en dichten'
    • 2008 'Het appel van de andere'
    • 2009 '20 jaar later:nieuwe uitdagingen voor de filosofie'
    • 2010 'Het lichaam bevraagd'
    • 2011 'Wie ben ik? Het ego op losse schroeven'
    • 2012 'Denken over schoonheid' en 'Is religie onmisbaar?'
    • 2013 'Levensloop en levenslot' 
    • 2014 'Macht en onmacht'
    • 2015 'Een zee van taal'
    • 2016 'Omgaan met diversiteit'
    • 2017 'Emoties'
       
  • Voor belangstellenden worden er tijdens de middagpauze sessies 'inleiding in meditatietechnieken' georganiseerd.

De belangstelling voor deze initiatieven heeft de stoutste verwachtingen van de organisatoren overtroffen. In 27 jaar zijn we uitgegroeid tot een school met ongeveer 200 cursisten en een 50-tal docenten. Gaan we de geografische spreiding na, dan merken we dat alle vijf de Vlaamse provincies goed vertegenwoordigd zijn en dat er tevens een belangrijk aantal deelnemers uit Nederland komen.

Seminaries

De seminaries bieden de deelnemers de kans om zelf met filosofische teksten aan de slag te gaan. Onder deskundige begeleiding worden sleutelteksten uit de westerse en oosterse traditie gelezen. Er wordt geen voorkennis gevraagd, maar wel de bereidheid om teksten zelf te laten spreken, om zich te laten meenemen in de denkwereld van grote figuren. Hier gaat het niet langer ‘over’ filosofen, maar komen de filosofen zelf aan het woord. In het worstelen met authentieke teksten, zien de deelnemers echte denkers zelf aan het werk.

De seminaries bieden een unieke kans om zelf te ontdekken dat bekende filosofen uit heden en verleden genuanceerder en dieper denken dan doorgaans wordt verteld. Een confrontatie met de denkers zelf laat onverwachte en onvermoede sporen na. De inspanning die hier wordt geleverd, levert de deelnemers een rijke ervaring. Zo kunnen deze seminaries een vertrekpunt zijn om zelf op ontdekkingstocht te gaan in de rijke wereld van de oosterse en de westerse filosofie.

Avondlezingen (dit initatief werd stopgezet in 1998)

Parallel met de zaterdagcursussen werden er ook maandelijks, op maandagavond, lezingen rond een bepaald thema georganiseerd voor een ruimer publiek. Volgende thema’s kwamen de voorbije jaren aan bod:

    UIA Antwerpen
    1990: ‘De filosofie van de Mystieke Ervaring’
    1991: ‘Denkpatronen in niet-Westerse culturen’

    Hotel Serwir Sint-Niklaas
    1992: ‘Nieuwe wegen naar Wereldbeelden’ i.s.m. vzw Worldviews
    1993: ‘Natuur en natuurwetenschappen’
    1994: ‘Leven en dood in verschillende culturen’
    1995: ‘Ethiek, werelden van goed en kwaad’
    1996: ‘De multiculturele samenleving’
    1997: ‘Individu, gezin en samenleving. Een interculturele benadering’

    UFSIA Antwerpen
    1998: ‘Het Chinese wereldbeeld’

Uitzonderlijke en éénmalige activiteiten

  • 1992. Het werkjaar werd afgesloten met een panelgesprek gemodereerd door dhr. Frans Boenders. Het thema was: ‘”Ego mundi civis” Is een wereldfilosofie mogelijk?’ met als sprekers prof.dr. Libbrecht, prof.dr. De Dijn en dr. Nagel.
    Er waren 200 aanwezigen, het gesprek werd later uitgezonden door Radio 3.
     
  • 1994. Om het vijfjarig bestaan van onze School te vieren, besloten we een internationaal congres te organiseren over “De mogelijkheden en het nut van vergelijkende filosofie”, dit in samenwerking met de KU Leuven en het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte. De bedoeling was tweeërlei: enerzijds wilden we de geïnteresseerden uit ons eigen publiek de kans bieden het debat op internationaal niveau te volgen; anderzijds wilden we ook de School verder over de grenzen heen bekend maken.
    Het congres ging door van vrijdagavond 16 september tot zondagmiddag 18 september 1994 en had plaats in het Auditorium van het Universitair Ziekenhuis te Antwerpen. Naast twee keynote lezingen door de eregast prof.dr. Roger Ames en de voorzitter van de School, prof. dr.Ulrich Libbrecht waren er 10 sprekers in 3 panels. Zij spraken over de volgende onderwerpen: ‘Chinese philosophy in Comparative perspective’, ‘Onderwerpen voor een dialoog tussen Westerse, Indische en Afrikaanse filosofie’ en ‘Oost en West’.
    150 belangstellenden volgden de diverse lezingen.
     
  • 1995. Het werkjaar werd geopend met de voorstelling van het boek‘Inleiding Comparatieve Filosofie’ (eerste deel), het levenswerk van prof.dr. Ulrich Libbrecht, voorzitter van de School. Sindsdien worden er regelmatig seminaries georganiseerd waarbij samen met de auteur het boek verder wordt uitgediept.
     
  • 1996. Dag gewijd aan ‘prof.dr. Leo Apostel’.
    Op 10 augustus 1995 overleed Leo Apostel. Hij was één van de eersten om onze School te steunen. Op 9 december 1995 zou hij op een zaterdaglezing samen met Otto Duintjer gesproken en gediscussieerd hebben over filosofie en de praktijk van de meditatie. Deze ontmoeting is nooit kunnen doorgaan. Op zaterdag 15 juni 1996 wijdden we een speciale dag aan Leo Apostel. Otto Duintjer sprak over een thema dat Leo Apostel nauw aan het hart lag: ‘Het primaat van de waarheid’. Peter Schmidt sprak over de spiritualiteit van Leo Apostel.
    200 aanwezigen volgden deze boeiende uiteenzettingen.
  • 1999. 10 jaar SCFA
    Zaterdag 27 november 1999 werd in aanwezigheid van 350 aanwezigen het 10 jarig bestaan van de School gevierd. In de Aula van de UIA had in de voormiddag een academische zitting plaats en de namiddag werd door een matrixprogrammatie in verschillende lokalen ingespeeld op het thema van deze dag met westerse en oosterse dans, voordracht, kalligrafie enz.

  • Vanaf 2002 is er een samenwerkingsverband met het Centrum voor Andragogiek van de UFSIA.

  • Door het verdwijnen, eind 2003, van de sector ACAM van het Centrum voor Andragogiek hield ook het samenwerkingsverband op.

  • Vanaf 2012 is er een samenwerkingsverband met het Centrum Pieter Gillis van de Universiteit Antwerpen
     
  • 2014 Viering 25 jaar SCFA

Nieuwsbrief

Sinds 1999 wordt er vier maal per jaar een Nieuwsbrief verstuurd naar alle cursisten. Deze Nieuwsbrief bevat naast een editoriaal en een column, verzorgd door een docent van de School, informatie over de komende cursusdagen en alle andere activiteiten.
Deze uitgave werd in 2003 vervangen door een electronische nieuwsbrief eZine SCFA.

eZine

Vanaf 2003 kon men zich inschrijven, via de website, om regelmatig een eZine ('electronische nieuwsbrief) te ontvangen.
Dit bericht herinnert de geïnteresseerde aan de komende activiteiten en brengt de laatste nieuwtjes.

Video's en DVD's

De School produceerde reeds enkele video's ter gelegenheid van verschillende activiteiten:

  • video van de inleidende les door prof. Libbrecht.
    Opname: zaterdag 25 januari 1997
    Dit is een 4 uur durende weergave van de volledige inleidende les.
    Prijs: €30
  • video naar aanleiding van het 10-jarig bestaan in 1999
    Deze video stelt ons project voor. Enkele cursisten vertellen hun ervaring en docenten geven uitleg over de inhoud van hun cursus.
    Prijs: €12,50 video: 10 jaar SCFA
  • sfeerbeelden van de feestelijke happening ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van onze School op 27 november 1999
    Prijs: €12,50

  • DVD 'Is God dood?' opname van de lezing van prof. Libbrecht (18 februari 2006) in de reeks 'Religie op het kruispunt'
    prijs: €18 tijdens de cursusdag; €21 bij verzending

  • DVD opname van de inleidende les van prof. Libbrecht op 27 januari 2007
    Prijs: €18 tijdens de cursusdag; €21 bij verzending

Al deze video's kan u bestellen via het formulier 'Contacteer ons' op deze website. Ze worden u dan toegestuurd met een overschrijvingsformulier.

Jaarprogramma 2018

Alle informatie vindt u onder de rubriek ‘Lessenpakket’ op deze website http://www.scfa.be/

Verdere informatie of een folder kan u verkrijgen via de secretaris:
Georges Bogaerts, Destelwijk 10, 9100 Sint-Niklaas.
tel 03-776 14 88
of via info@scfa.be

Inschrijven voor 2017
Inschrijven voor 2018
SCFA op Facebook

Column

MA Els Janssens

In memoriam Ulrich Libbrecht

Els Janssens MA

Op 15 mei 2017 overleed op 88-jarige leeftijd prof.em.dr. Ulrich Libbrecht. Hij was hoogleraar sinologie en comparatieve filosofie aan de KU Leuven. Na zijn emer ...


dr. Koenraad Elst

Moeder waarom sterven wij?

19 MEI 2017 Koenraad Elst (www.doorbraak.be)

Wegwijzer Ulrich Libbrecht

Op 10 juli 2008, toen Ulrich Libbrecht, mijn vereerde promotor in Sinologie, zijn ...