Volgende zaterdagcursus


Volgende seminarie

SCFA nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van onze laatste nieuwtjes!

Orale tradities

Afrikaanse filosofie in intercultureel perspectief

De volkeren in Afrika ten zuiden van de Sahara bevinden zich in een overgang van een traditionele naar een moderne levenswijze. Om de huidige situatie te begrijpen is het nodig de geschiedenis te kennen en onderscheid te maken tussen de periodes voor, tijdens en na de kolonisatie. In elk van deze drie periodes waren kunst en ook filosofie, weliswaar niet onder deze namen, uitermate belangrijk. De betekenis van de filosofie in het traditionele Afrika met betrekking tot vragen op het persoonlijke en maatschappelijke vlak is pas kort geleden ontdekt. De filosofische wijsheidsleraren droegen hun kennis mondeling over. Opmerkelijk in dit verband is de rol van spreekwoorden. Gedurende de strijd voor onafhankelijkheid hebben politieke leiders ook filosofische theorieën ontwikkeld. Deze hebben tot het Afrikaanse socialisme en specifiek Afrikaanse opvattingen over democratie geleid. Deze sluiten aan bij de gedachten over de verhouding van gemeenschap en persoon. Het blijkt dat de westerse modellen van socialisme en democratie niet zonder meer in Afrikaanse verhoudingen kunnen worden toegepast. Etnofilosofie, waardoor het filosofisch gehalte van de taal, gebruiken en rituelen expliciet wordt gemaakt en die oorspronkelijk werd gebruikt in verband met de christelijke missie, is en blijft ook een methode voor het duidelijk maken van het denken van Afrikaanse volkeren. De filosofen van het traditionele Afrika blijken de sages of wijsheidsleraren te zijn. In enkele gevallen is hun mondelinge leer later op schrift gesteld en op deze manier behouden en toegankelijk gebleven. Vanaf de jaren zestig wordt aan universiteiten in verschillende Afrikaanse landen onderwijs en onderzoek in de filosofie verricht. Naast keuzes uit de westerse filosofie komen traditionele wijsheidsleer en politieke theorieën aan de orde. Verder is het onderzoek en onderwijs in Afrikaanse filosofie belangrijk waaraan in de diaspora (in de VS, het Caraïbisch gebied en Brazilië) wordt gewerkt. Dat de academische filosofie in het huidige Afrika bijna uitsluitend in westerse talen wordt beoefend vormt een probleem.

dr. Henk Haenen

Dr. Henk Haenen studeerde geschiedenis en filosofie aan de Vrije Universiteit te Amsterdam en was werkzaam in het voortgezet onderwijs. In 2006 promoveerde hij op Afrikaans denken: ontmoeting dialoog en frictie. Een filosofisch onderzoek. Hij geeft colleges Afrikaanse filosofie aan diverse instellingen zoals Filosofie Oost-West en School voor Comparatieve Filosofie Antwerpen. In 2012 verscheen een tweede studie over Afrikaanse filosofie bij Garant Uitgevers: Sage filosofie. Pleidooi voor Afrikaanse wegen naar zelfstandigheid. Deze studie gaat in op de actuele betekenis van Afrikaanse filosofie voor politieke, economische en culturele moderniseringsprocessen in de nog jonge en kwetsbare Afrikaanse nationale staten. In februari/maart 2016 verschijnt bij Uitgeverij Damon zijn boek over ‘Nelson Mandela, verzoening en ubuntu-filosofie’. De betekenis van ubuntu  als inspiratiebron voor Mandela’s politiek en maatschappelijk leiderschap in de jaren van de Apartheidspolitiek in Zuid-Afrika komt hierin zowel vanuit een filosofische als historische invalshoek naar voren. De comparatieve benadering van ubuntu – westerse dominante visies, op gezondheidszorg, misdaad en straf en andere maatschappelijke thema’s, vormt een rode draad in het boek.&

Inschrijven voor 2017
Inschrijven voor 2018
SCFA op Facebook

Column

MA Els Janssens

In memoriam Ulrich Libbrecht

Els Janssens MA

Op 15 mei 2017 overleed op 88-jarige leeftijd prof.em.dr. Ulrich Libbrecht. Hij was hoogleraar sinologie en comparatieve filosofie aan de KU Leuven. Na zijn emer ...


dr. Koenraad Elst

Moeder waarom sterven wij?

19 MEI 2017 Koenraad Elst (www.doorbraak.be)

Wegwijzer Ulrich Libbrecht

Op 10 juli 2008, toen Ulrich Libbrecht, mijn vereerde promotor in Sinologie, zijn ...